Dopamina

Aktualizacja: lut 29

Dopamina to hormon, dzięki któremu czujemy się zadowoleni, spełnieni. To uczucie satysfakcji, jest nagrodą za wykonanie pewnego zadania, pojawia się, gdy w zasięgu jest realna nagroda, na którą czekamy, potem gdy ją dostajemy. Dopamina jednak szybko zostaje strawiona, dlatego gdy jej poziom spada możemy mieć uczucie, że coś jest nie tak, czujemy się niefajnie i dziwnie bez realnego powodu. Czasami skoki hormonów nie mają dla nas sensu, ale one mają swoje zadanie i jeśli je zrozumiemy, będziemy mogli nimi zarządzać.


Zasadniczym zadaniem dopaminy w organizmie ssaka jest nagrodzenie go za aktywność, która przybliża go do zabezpieczenia swojego życia, przetrwania jego genów. W okresie dzieciństwa ssaki uczą się asertywności, jak o siebie zadbać, jak przetrwać. W procesie nauki wspiera nas dopamina, czyli miłe uczucie, dzięki któremu chcemy tego czegoś więcej. Dlatego też nagradzanie w procesie rozwoju dziecka daje lepsze rezultaty niż karanie. Karanie zawsze wiąże się z wyrzutem kortyzolu czyli wprowadzeniem osoby w stan stresu, ale ten stres sprawia, że chce się tego unikać, więc nie odgrywa on żadnej roli edukacyjnej, wręcz przeciwnie odsuwa nas od celu.


Ludzki mózg ma tak naprawdę dwa biegi – do przodu i wsteczny. Hormony pozytywne, w tym dopamina jest biegiem do przodu, hormon kortyzolu, który pojawia się gdy jest stres i lęk, jest biegem wstecznym (nawet nie hamulcem, on po prostu nas wycofuje z działania, ale o tym będzie inny artykuł).


Wracając do dopaminy. W okresie dzieciństwa tworzą się nawyki w oparciu o doświadczenia, więc mózg pamięta na całe życie, co sprawia mu przyjemność i w ten sposób dokonuje wyborów w dorosłości. Dlatego, gdy w dzieciństwie dużo podróżowałeś i było to przyjemne doświadczenie, teraz też dążysz do podróży i czerpiesz z tego radość, przed wyjazdem czujesz ekscytację.


Ponieważ każdy z nas ma moc, aby zarządzać swoim mózgiem i swoimi hormonami, proponuję następujące ćwiczenie. Rozpoczynając badanie swojego mózgu od tego, co sprawia Ci radość, dowiesz się, jakie są ukryte w Tobie dążenia i co motywuje Cię do podejmowania decyzji.


Obserwując siebie i swoje stany zadowolenia i ekscytacji spróbuj odkryć wzory czyli powtarzające się czynności lub wydarzenia, które przyczyniają się do poprawy Twojego samopoczucia w następujących przestrzeniach: w pracy, w wolnym czasie, w kimś innym, w miejscu i przestrzeni, której byś się nie spodziewał, że da Ci uczucie zadowolenia.


Ta ostatnia przestrzeń jest najtrudniejsza do odkrycia, ale jest to początek głębszej eksploracji i zmian. Gdy wykonasz powyższe zadanie być może poczujesz zaskoczenie, jakim zaprogramowanym tworem jesteś. Dla mnie ogromnym zaskoczeniem, było powtarzające się wszędzie słowo „nowe” tj. uczenie się nowych rzeczy, poznawanie nowych ludzi, podróż do nowych miejsc, próbowanie nowego jedzenia. Prawie wszystkie moje przeżycia dopaminowe wiązały się z czymś nowym. Więc, aby poczuć dopaminę i zadowolenie ciągle poszukuję nowych doświadczeń (prawda!) Dlaczego? Ponieważ mózg przyzwyczaja się do tego, czego doświadcza i nie czerpie już radości z powtarzających się czynności.


Jeśli odkryjesz, że Twoje dążenia do dopaminowego haju są dobrymi wyborami i zdrowymi, nie masz powodów do obaw ani zmian. Po prostu ciesz się życiem! Jednak wiemy, że nie zawsze nasze wybory są dla nas zdrowe np. objadanie się słodyczami będzie dążeniem do dopaminowego haju, ponieważ w dzieciństwie byłaś karmiona słodyczami okazjonalnie w ramach nagrody, więc jest to dla ciebie źródło ekscytacji, oczekiwania i wiąże się z pozytywnymi odczuciami i pragniesz tego więcej i więcej.


Proponuję więc wziąć sprawy w swoje ręce i spróbować produkować dopaminę na inne sposoby tj. stworzyć warunki, aby wytworzyła się ona sama w sposób dobry, zdrowy i sprzyjający ogólnemu dobrostanowi.


Aby samemu świadomie zacząć produkować swoją dopaminę, proponuję:

- cały czas być aktywnym, wyznaczać sobie na co dzień małe wyzwania, ale mieć dostosowane oczekiwania. Zawód i rozczarowanie powodują wyrzut kortyzolu i sprawiają, że chcemy się wycofać. Więc mając umiarkowane oczekiwania działaj, to sprawi, że będziesz czuł więcej energii – gdyż dopamina sprawia, że uwalniamy więcej energii w ciele do działania. Aktywność i działanie, tworzenie i kreacja to źródło dopaminy.

- karmić swój mózg nowymi doświadczeniami, mogą to być drobne zmiany takie jak próbowanie nowych potraw i przepisów, inna droga do pracy, przemeblowanie, podróż w nieznane miejsce, spróbowanie nowego sportu. Być może będziesz na początku odczuwał lekki dyskomfort, gdyż jest to wyjście z utartego schematu, ale drobne i bezpieczne zmiany sprawią, że w efekcie poczujesz dużo satysfakcji i zadowolenia z siebie i z życia.

- pamiętać, że nawet jeśli odczuwam czasami stres (kortyzol), tak naprawdę nie znajduję się w stanie zagrożenia.

- ćwiczyć jelita, gdyż dopamina jest tam także produkowana.

Powodzenia!:)


Jeśli ten artykuł jest dla Ciebie wartościowy i chciałbyś się odwdzięczyć, możesz skorzystać z przycisku do płatności charytatywnych na dowolną kwotę „donate”, który znajduje się na głównej stronie w zakładce Ola. Dziękuję.




0 wyświetlenia

©2020 by Ola Mason.