©2019 by Ola Mason.

Chemia mózgu, czyli jak okiełznać ssaka żyjącego w każdym z nas. Twój mózg posiada system operacyjny

Aktualizacja: lut 29

Chemia mózgu, czyli jak okiełznać ssaka żyjącego w każdym z nas.

Twój mózg posiada system operacyjny, który otrzymałeś w spadku w wyniku ewolucji od innych zwierząt. Dzięki niemu odczuwasz pozytywną chemię w momencie, gdy zaspokajasz swoje potrzeby, ale też dzięki niemu czujesz negatywną chemię, gdy stajesz w obliczu trudności do zaspokojenia swoich potrzeb. Gdy masz skoki humoru ciężko jest je ogarnąć, ale zrozumiesz je dopiero wtedy, gdy zrozumiesz, że mają one swoje zadanie do wykonania.

Masz moc, aby zarządzać swoim mózgiem, ale ta moc ma też swoje granice. Oto kilka faktów, które chciałam uporządkować, aby osoba pracująca ze sobą mogła z lepszym zrozumieniem i akceptacją podejść do siebie, jako człowieka:

1. Poczucie szczęścia to chemia mózgu, którą odziedziczyliśmy od wcześniejszych ssaków. Zaliczamy do niej: dopaminę, serotoninę, oksytocynę i endorfiny.

2. Mózgi ssaków wypuszczają poczucie przyjemności, gdy widzą coś dobrego, co pomoże im przetrwać i wypuszczają kortyzol, gdy widzą, że coś może im w przetrwaniu przeszkodzić.

3. Jednakże definicja przetrwania, jaką ma mózg jest troszkę dziwna i ma się nijak do naszego świadomego rozumienia tego konceptu. Mianowicie mózg pragnie, aby przetrwały Twoje geny i polega on na ścieżkach neuronowych, jakie zbudowałeś w okresie młodzieńczym.

4. Ścieżki neuronowe możemy tworzyć na nowo przez całe życie i możemy tworzyć nowe sposoby przepływu szczęśliwych hormonów np. w dzieciństwie bałam się wody i nie nauczyłam się pływać, ale jako osoba dorosła mogę nabyć tę umiejętność tj. stworzyć w mózgu nową ścieżkę neuronową i zacząć z niej czerpać przyjemność.

5. Hormony nie są zaprojektowane, aby płynąć cały czas. One raczej są wyrzucane w krótkich dawkach, aby zmotywować Ciebie do zachowywania się w celu ochrony i przetrwania genów. Każdy taki wyrzut hormonów szybko zostaje zmetabolizowany, przetrawiony, więc za każdym razem trzeba zrobić czegoś więcej, aby dostać więcej np. wracając do przykładu pływania – radością będzie pierwsza przepłynięta długość, ale wkrótce stanie się to normą, więc aby mieć doznania spełnienia chcemy się rozwijać i albo uczymy się nowych stylów pływania, albo usprawniamy szybkość, kombinujemy i bawimy się w wodzie za każdym razem inaczej, aby mieć możliwość przeżycia radości.

6. Aby radzić sobie z emocjami, warto nauczyć się stymulowania pozytywnej chemii będąc w stanie równowagi, wtedy mając „doła” będzie nam łatwiej z niego wyjść.

7. Dopamina daje nam uczucie ekscytacji, gdy oczekujemy na nagrodę. Zwierzęta muszą cały czas walczyć o przetrwanie, więc dopamina sprawia, że czują się dobrze, gdy zbliżają się do potencjalnego źródła przetrwania np. wody czy jedzenia. Jest ona dla nich pozytywnym stymulatorem. Uczucie radości uwalnia się w mózgu, gdy mamy sygnały, że nagroda jest w naszym zasięgu, ale ludzki mózg lubi się przyzwyczajać i jest kapryśny, więc to, co zna przyjmuje bez entuzjazmu i pożąda cały czas nowych doznań, nowych nagród, aby dopamina mogła się uaktywnić.

8. Serotonina tworzy spokojne uczucie, że wszystko jest ok. Jej wyrzut w mózgu ma bezpośredni związek z otoczeniem. Ssaki żyją w stadzie, w którym ciągle walczą i konkurują o dostęp do zasobów zapewniających im życie. Jeśli ssak nie będzie asertywny, jego geny zostaną wymazane. Jeśli będzie asertywny, ryzykuje ból. Mózg naturalnie zbudowany jest w taki sposób, że bezustannie porównuje się z innymi i nagradza dobrym uczuciem, gdy w tym porównaniu wypadamy lepiej, silniej. Serotonina jednak ponownie szybko zostaje skonsumowana i ssak ponownie musi stać się asertywnym, aby poczuć radość z bycia lepszym i silniejszym. Stąd nasz naturalny pociąg do konkurencji.

9. Oksytocyna tworzy uczucie przyjemne w mózgu w momencie, gdy dostajemy wsparcie od innych ludzi. Gdy opuszcza się gniazdo, rodzinny dom, swoje stado, można szybko skończyć w paszczy predatora. Dlatego zadaniem oksytocyny jest zadbanie o to, abyś się nie oddalał, bo jest to w najlepszym interesie przetrwania Twojego gatunku. Oksytocyna jest wyrzucana w momencie gdy rodzi się zaufanie i dotyk, a to dzieje się wśród najbliższych. Dlatego jest nam ciężko otworzyć się i zaufać nieznajomym, ponieważ w tym procesie oksytocyna nie jest produkowana.

10. Endorfina jest uaktywniania w momencie, gdy odczuwamy fizyczny ból. Maskuje ból dając poczucie euforii, co daje szansę organizmowi, aby się ratował w sytuacji nagłej i kryzysowej. Szybko mija ponieważ ssaki muszą poczuć w rezultacie ten ból, aby móc ochronić ranę. Zadaniem endorfiny jest utrzymanie Cię przy życiu, abyś mógł w sytuacji bólu, wypadku czy kryzysu zadbać o siebie i przywrócić do zdrowia.

11. Kortyzol to alarm uruchomiony w ciele w sytuacji kryzysowej. Pojawia się w momencie bólu lub przewidywania, oczekiwania na ból. Jest to uczucie dyskomfortu, które motywuje, aby działać nagle, szybko aby ból minął (nawet jeśli go faktycznie nie odczuwamy, ale wystarczy, że się go boimy). Kortyzol uwalnia się w mózgu z powodu wewnętrznych niebezpieczeństw zagrożenia życia taki jak: głód, zimno, obrażenia oraz zewnętrznych zagrożeń tj. obecności lub oczekiwania na drapieżnika czy wykluczenie społeczne i momencie lęku o takie wykluczenie (utrata pracy, utrata męża, przyjaciela, niemożność spłaty kredytu itp.). Ssaki doświadczają także bólu społecznego, gdy stają w obecności zagrożenia społecznych związków i relacji jakie nawiązały, ponieważ są one niezbędne do przetrwania gatunku.

12. Omówione powyżej chemikalia/hormony płyną w mózgu a efektem tego jest połączenie się neuronów tworzących sieć zależności: doświadczenie sprawia, że czuję się dobrze, więc jest bezpieczne oraz doświadczenie sprawia, że czuję się źle, więc muszę tego unikać.

13. Ludzie rodzą się z miliardami neuronów, ale z niewielką ilością połączeń. Tak jakby w mózgu noworodka znajdował się świat i wszystkie miasta i miejscowości, ale bez dróg i możliwości komunikacji pomiędzy nimi. Dopiero dzięki interakcji ze światem zewnętrznym mózg tworzy te drogi i połączenia i na zasadzie, jak opisałam w punkcie 12 – czuję się dobrze, to tego pragnę, czuję się źle, więc tego unikam. W taki sposób tworzy się układ przekonań, wiary, zasad, praw na poziomie jednostki, a gdy grupa ma podobne przekonania, także na poziomie kolektywnym.

14. Elektryczność płynie przez mózg jak woda będąca w stanie sztormu poszukując takich ścieżek, w których jest najmniej oporu. Każdy mózg indywidualnie opiera się na swoich ścieżkach zbudowanych na podstawie swojego jedynego, unikatowego, indywidualnego doświadczenia. Nie ma dwóch takich samych mózgów. Dlatego istnieją konflikty, nieporozumienia, rozwody.

15. Elektryczność w mózgu płynie najszybciej przez ścieżki pokryte myeliną tzw. otoczką mielinową, dzięki niej to, co robisz zdaje się być naturalne i łatwe.

16. Najwięcej otoczki mielinowej jest w mózgu przed 8 rokiem życia i w okresie dojrzewania. Wszystkie doświadczenia, jakie mają miejsce w tych okresach życia budują neuronowe superautostrady. Doświadczenia pozytywne zbudują pozytywny mózg. Doświadczenia negatywne zbudują negatywny mózg.

17. My ludzie mamy jednak zdolność przekierowywania sygnału elektrycznego ze ścieżki o małym oporze na ścieżkę nową, przedzierając się przez dżunglę. Dlatego nie zawsze lubimy iść po najniższej linii oporu, chcemy uczyć się nowych rzeczy, brać wyzwania na swoje barki. Jednakże wybór tworzenia nowych ścieżek w mózgu wiąże się z użyciem ogromnych zasobów energetycznych, koncentracji i ciężkiej pracy. Potrzebujemy oczywiście do tego zadbania o odpowiednią dietę, sen, ruch i medytację.

18. Jeśli zdecydujesz się na zbudowanie nowej ścieżki neuronowej w swoim mózgu (nauczenia się czegoś nowego, zmiany nawyku, postępowania, myślenia) i będziesz powtarzał to regularnie, utworzą się synapsy i elektryczność zacznie płynąć, czyli zaczniesz to robić: pływać, mówić po angielsku, grać na instrumencie, wreszcie się uśmiechać;). Jednakże warunkiem jest powtarzanie, ponieważ sama aktywacja nowego połączenia w mózgu nie daje jeszcze sukcesu. Jak każda ścieżka, gdy nie jest uczęszczana, zarasta. Dlatego najlepiej jest skoncentrować się na jednej czynności, powtarzać ją do momentu, gdy poczujesz, że jesteś już mistrzem i możesz iść dalej, wybierając nową dziedzinę do nauki i rozwoju.

19. Możesz zbudować nowy obwód nerwowy i mieć pewność, że „nie zarośnie”, gdy będziesz wykonywał codziennie daną rzecz bezbłędnie przez okres 45 dni…. W przypadku medytacji i afirmacji jest to proste – tu nie można popełnić błędu, więc przeprogramowanie swojego myślenia rozpocznij o wyboru tezy, jaką chcesz w siebie wszczepić i do dzieła, pamiętając o przygotowaniu mózgu na nową informację czyli jego wyczulenie (metoda opisana w kursie online Medytacja). W przypadku wyuczenia się bezbłędnie utworu Chopina na fortepian, zapewne zajmie Ci to więcej niż 45 dni. Choć kto wie, kto wie?!

20. Jeśli bezpiecznie zaprojektujesz swoje nowe zachowanie albo wzór myśleniowy i dobrze skoncentrujesz całą swoją uwagę przez okres 45 dni bez przerwy, elektryczność w mózgu będzie miała nowe miejsce do zagospodarowania. Im więcej elektryczności, im szybciej i bez oporu płynie ona przez mózg, tym większe poczucie lekkości, jasności i bezproblemowości w mózgu.

21. Możesz także samemu zbudować nowe obwody dopaminowe poprzez wyznaczenie sobie małych celów każdego dnia i osiąganie ich codziennie małymi krokami. W ten sposób wytrenujesz swój mózg, aby oczekiwał osiągnięcia celu poprzez wzięcie inicjatywy. Staniesz się bardziej aktywny i spełniony.

22. Możesz zbudować nowe obwody serotoniny poprzez skupienie się na wartościach, jakie posiadasz w tym momencie w zamian za oczekiwanie na to, co ma nadejść. W ten sposób nauczysz swój mózg zadowolenia z tego, co się ma i przestaniesz czuć ból z powodu braku, utraty, niedostatku.

23. Możesz zbudować nowe obwody oksytocyny budując zaufanie do drugiego człowieka, najlepiej często i w małych dawkach. W ten sposób nauczysz swój mózg poszukiwania bezpiecznych możliwości do zaufania i i także nauczysz się zaufania do siebie samego, że potrafisz rozsądnie i dobrze wybrać.

24. Nie możesz jednak zbudować nowych obwodów endorfiny ponieważ do tego potrzebny jest ból i wiąże się to z wyrzutem kortyzolu. Jednakże jest jedna bezpieczna metoda, dzięki której pojawia się odrobina endorfiny w mózgu i jest to śmiech. Możesz dać sobie szansę na kolejne 45 dni, aby codziennie się pośmiać. Najlepiej śmiej się do brzucha, pomyśl o czymś, co Cię śmieszy. Jest to wspaniałe ćwiczenie, dzięki któremu na pewno poczujesz się o wiele lepiej.

25. Najlepszym uczuciem, jakie może mieć ssak, to ulga od kortyzolu. To uczucie, gdy puszczają wszystkie spięcia i czujemy się bezpiecznie. Dlatego ćwiczenia jogi, pilatesu, pływanie, ogólnie ruch ciała, dzięki któremu poprawiamy krążenie i uwalniamy mięśnie, stawy i organy od spięcia, powinny być obowiązkowym elementem Twojego dnia.

Jak się czujesz po przeczytaniu tego artykułu? W każdym z nas jest wewnętrzny ssak, jesteśmy ssakami, które pragną się czuć dobrze. Zachęcam jednak i mam nadzieję, że jako ludzkość pójdziemy w stronę tworzenia pozytywnych wyrzutów hormonów do mózgu w sposób zdrowy i pokojowy, poprzez ruch, ćwiczenia, dobrą dietę i medytację oraz afirmacje. Taka forma ma ogromną moc, większą niż hormony pochodzące z ciemnych źródeł takich jak agresja, konflikty, konkurencja, internet czy inne używki…

Źródła: www.psychologytoday.com, www.innermammalinstitute.org, www.brainworldmagazine.com


Jeśli ten artykuł jest dla Ciebie wartościowy i chciałbyś się odwdzięczyć, możesz skorzystać z przycisku do płatności charytatywnych na dowolną kwotę „donate”, który znajduje się na głównej stronie w zakładce Ola. Dziękuję.


20 wyświetlenia